Hostel ochish 2026: ro'yxatdan o'tish, talablar, E-mehmon va turistik yig'im

Hostel ochishning rasmiy qismi uncha murakkab emas, lekin uning tartibi 2023–2026-yillarda bir necha bor o'zgardi. Quyida 2026-yil noyabr holatiga ko'ra bosqichlar: kim ochishi mumkin, qayerda ro'yxatdan o'tiladi, qanday talablar bor, mehmonlarni qanday ro'yxatdan o'tkazish va qancha turistik yig'im to'lash kerak.

1. Biznes shakli: YaTT yoki MChJ

Hostel faoliyatini yakka tartibdagi tadbirkor (YaTT) yoki yuridik shaxs, masalan mas'uliyati cheklangan jamiyat (MChJ) yuritishi mumkin. Bu Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 27-noyabrdagi 622-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomning 6-bandida belgilangan (2026-yil 13-iyundagi 312-son qaror tahririda). Oilaviy mehmon uyi bilan adashtirmang: uni faqat YaTT yoki oilaviy tadbirkorlik subyekti yuritadi va unga boshqa talablar qo'yiladi.

2. Turizm qo'mitasining yagona reyestriga kirish

Hostel mehmon qabul qilishni faqat oilaviy mehmon uylari, hostellar, kemping va shu kabi joylashtirish vositalarining yagona reyestriga kiritilgandan keyin boshlashi mumkin. Reyestrni Turizm qo'mitasi yuritadi (622-son qaror bilan tasdiqlangan Nizom, 2–4 va 12-bandlar).

• Qayerga: Davlat xizmatlari markazi yoki my.gov.uz portali orqali.
• Narxi: xizmat bepul.
• Muddati: ariza 3 ish kunida ko'rib chiqiladi, keyin 2 kunda reyestrga kiritiladi va 1 kunda ko'chirma beriladi.
• Hujjatlar: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 13-oktyabrdagi 563-son qarori bilan hujjatlar ro'yxati bekor qilindi — bino yoki ijaraga bo'lgan huquq onlayn tekshiriladi. 2023-yilgi xabarlarda tilga olingan yong'in va sanitariya xulosalari endi alohida hujjat sifatida so'ralmaydi.

3. Hostelga qo'yiladigan talablar

Hostelga majburiy talablar standartlashtirish hujjatlarida belgilanadi (622-son qaror Nizomining 11-bandi). 2026-yil 12-sentyabrdan amaldagi standart — O'z MSt 958:2026, u O'z DSt 3220:2023 o'rnini egalladi; hostellarga oid talablar uning C ilovasida. Bundan tashqari hostel sanitariya-epidemiologiya va yong'in xavfsizligi qoidalariga rioya qilishi shart (20-band).

Bir o'ringa to'g'ri keladigan maydon, xonadagi o'rinlar soni, dush va hojatxonalar soni kabi aniq me'yorlarni standart matnidan yoki Turizm qo'mitasidan aniqlang. Bu me'yorlarni ishonchli manbada tasdiqlay olmaganimiz uchun ularni bu yerda keltirmaymiz.

4. Turar-joy binosida hostel ochish mumkinmi

2018-yilda standartga kiritilgan o'zgarish bilan hostel uchun alohida bino va alohida kirish talab qilinmaydigan bo'ldi: hostel ko'p qavatli binolarda joylashishi mumkin. 622-son qaror ham hostel egasiga uy-joy qonunchiligi doirasida turar-joy binosidan foydalanishga ruxsat beradi (19-band). Ammo ko'p kvartirali uydagi kvartirada hostel ochishga aniq ruxsat yoki taqiq beruvchi qoidani topa olmadik — bu holatda tuman hokimligi yoki Turizm qo'mitasidan oldindan so'rang.

5. Mehmonlarni E-mehmon'da ro'yxatdan o'tkazish

2025-yil 12-oktyabrdan barcha mehmonlar — O'zbekiston fuqarolari ham, chet elliklar ham — E-mehmon tizimida ro'yxatdan o'tkaziladi. Fuqarolar joylashgan kunning o'zida, chet elliklar joylashtirilgan paytda ro'yxatga olinadi. Mehmonning pasportini garovga olish taqiqlangan. Batafsil, jarimalar bilan — E-mehmon bo'yicha maqolada.

6. Turistik yig'im

Turistik yig'imni joylashtirish vositasi har bir mehmondan har bir kecha uchun undiradi; to'liq bo'lmagan kun to'liq kun hisoblanadi, 16 yoshgacha bolalar ozod. Stavkalar Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 25-avgustdagi 475-son qarori 3-ilovasida (2026-yil 17-mart tahriri). BHM 2026-yil 1-sentyabrdan — 440 000 so'm.

Kim uchun	Stavka	Bir kecha uchun
O'zbekiston fuqarolari	BHMning 0,4%	1 760 so'm
Chet elliklar: 5 tagacha xonali individual joylashtirish vositalari (ro'yxatda hostellar ham bor)	BHMning 5%	22 000 so'm
Chet elliklar: mehmonxona va boshqalar, 10 tagacha xona	BHMning 5%	22 000 so'm
Chet elliklar: 11–40 xona	BHMning 10%	44 000 so'm
Chet elliklar: 40 dan ortiq xona	BHMning 15%	66 000 so'm

5 tadan ortiq xonali hostel uchun chet elliklarga qaysi stavka qo'llanishini Turizm qo'mitasidan aniqlashtiring: qaror matnida bu alohida yozilmagan.

Kim ozod: 2026-yil 5-fevraldan tuman va shaharlardagi joylashtirish vositalari yig'imdan ozod, bundan viloyat markazlari, Toshkent shahri, Nukus va ro'yxatga kiritilgan 111 ta turistik tuman va hudud mustasno. Ya'ni Toshkent va viloyat markazlaridagi hostellar yig'im undiradi.

Qanday to'lanadi: yig'im maxsus bank hisob raqamiga yig'iladi, oy uchun jami summa keyingi oyning 5-sanasigacha Turizmni qo'llab-quvvatlash jamg'armasiga o'tkaziladi. Kechiktirilgan har bir kun uchun 0,05% penya hisoblanadi (ko'pi bilan 50%). Yig'im hostelning daromadi hisoblanmaydi: undan QQS, aylanmadan olinadigan soliq yoki foyda solig'i olinmaydi.

7. Ochilgandan keyin: kundalik hisob

Rasmiy qismdan keyin eng ko'p vaqt oladigan ish — kundalik hisob: kim qaysi o'rinda, kim qachon to'lashi kerak, kim kechikdi. Oylab yashaydigan mehmonlar ko'p bo'lsa, buni boshidanoq tartibga soling — to'lovlarni nazorat qilish bo'yicha maqola shu haqda.

Qisqacha: hostel ochish bo'yicha ro'yxat

1. YaTT yoki MChJ ro'yxatdan o'tkazish.
2. Bino yoki ijara huquqini rasmiylashtirish.
3. O'z MSt 958:2026 standarti talablarini, sanitariya va yong'in xavfsizligi qoidalarini tekshirish.
4. Davlat xizmatlari markazi yoki my.gov.uz orqali yagona reyestrga kirish.
5. E-mehmon'ga ulanish va har bir mehmonni o'sha kuni ro'yxatdan o'tkazish.
6. Turistik yig'im uchun hisob ochish va har oy 5-sanagacha o'tkazish.
7. Xonalar, mehmonlar va to'lovlar hisobini yuritishni yo'lga qo'yish.